Bert Stern
Deze eerste keer in De Geschiedenis van de fotografie Bert Stern.
Hij fotografeerde in 1962 Marylin Monroe.
Het zijn beelden van haar die tot de bekendste behoren. Zo niet gewoon de bekendste zijn.
Bijna iedereen kent ze wel. Zeker als je regelmatig zelf de portretfotografie beoefent, dan moet je deze foto's ergens uit je achterhoofdje naar voren kunnen halen. Zo niet, krab je dan nog even achter je oren en ga heel stilletjes in een donker hoekje zitten om je te schamen. Over een kwartiertje mag je daar weer vandaan komen en de rest van dit verhaal lezen.
Eerst even een heel klein beetje saaie achtergrond.
Bert Stern werd in 1929 geboren. Ondanks dat zijn naam doet vermoeden is hij geen duitser, maar gewoon Amerikaan. Hij maakte voornamelijk fashion beelden voor bijvoorbeeld Vogue.
Zo ook in 1962.
Onderweg terug vanuit Rome. Hij had net Liz Taylor tijdens de film Cleopatra gefotografeerd. In het vliegtuig kwam hem een idee te binnen: "Marilyn Monroe fotograferen"
Terug in New York gaf hij zijn secretaresse opdracht om het bij Vogue voor te stellen. Ze gaan akkoord.
Ook Marilyn Monroe wordt om toestemming gevraagd. Dat was ook wel belangrijk, maar dat kun je je wel indenken.
Vogue stemde in en Marilyn ook. Dus Stern ging naar LA om daar in een hotel zijn beroemde foto's van Marilyn te maken. Hij wilde zijn foto´s niet in een studio maken.
Hij was op zoek naar een relaxte sfeer en de studio zou daar afbreuk aan doen. Dus hij had een kamer geboekt in het befaamde Bel-Air Hotel.
Marylin was laat. Fashionalaby late zouden we zeggen, maar het was iets meer dan een Brabants Kwartiertje. Marilyn was maar vijf uur te laat.
Marilyn gaat ermee akkoord om naakt te poseren met een minimale hoeveelheid make-up. Stern wil het natuurlijk houden, intiem.
Hij fotografeert haar voor 12 uur achter elkaar. In die 12 uur schiet hij 2571 foto's. Dat is een aantal wat je nu misschien makkelijk wegschiet, in dit digitale tijdperk, maar destijds ging alles nog met stukjes celluloid voorzien van chemische troep. Iets wat bekendstond als het filmrolletje.
Hij gebruikte niet alleen een middenformaatcamera, maar ook een Nikon SLR.
Marilyn was geopereerd. Haar galblaas was verwijderd. Wat nu een operatie zou zijn met drie kleine zichtbare littekens (de vierde in de navel valt nouwelijks op) had een grote jaap op haar buik nagelaten.
Ze was een klein beetje bezorgd over het feit dat het zichtbaar zou zijn. Stern zei dat dat met een goede belichting wel was op te lossen.
D'r zijn echter ook foto's waarop het niet zo mooi is uitgelicht en het niet is weggeretoucheerd. Dus waar het litteken nog duidelijk zichtbaar is.
Marilyn kreeg de contactafdrukken ook op voorhand onder ogen. Ze mocht ze beoordelen en aangeven welke ze mooi vond en welke ze niets vond.
In plaats van dat netjes met een papiertje aan tegeven welke 'hot' waren, en welke 'not', deed ze dat wat rigoreus.
Met een grote merkstift ging ze dwars over de negatieven heen. Dit beschadigde een hoop foto's, maar aan de andere kant heeft het ook wel weer zijn charme.
Eigenlijk ook best Ironisch. Ze krast niet alleen de foto's weg, maar je kunt misschien ook zeggen dat ze zichzelf uitwist.
Vogue was laaiend enthousiast over de foto's. Ze wilde ze dolgraag plaatsen. Maar ze wilde meer. Ze wilde ook fashion.
Dus het sprookje begon weer van voor af aan. Gelukkig stemde Marilyn weer in met de sessie en dit keer trok Vogue ook de registers open. Wederom werd er gefotografeerd in het Bell-Air. Maar dit keer was er een hele delegatie meegereisd om alles te verzorgen. Van make-up tot kleding.
Voor Stern niet helemaal wat hij zoch, maar ja, het betaalde de rekeningen natuurlijk.
Vogue drukte de foto's af in het exemplaar wat op 6 augustus 1962 verscheen. Marily Monroe overleed op 5 augustus 1962 aan een overdosis.
In 1982 gaf Bert Stern een boek uit met daarin de 59 overgebleven foto's. Dit boek, bekend onder de naam The Last Sitting, is één van mijn persoonlijke aanraders als je van goede close-up portretfotografie met een intieme sfeer houdt.