woensdag 08 september 2010 11:49
De flits op je camera verzachten
Deze keer wil ik het eens hebben over de flitser op je camera.
Je hebt verschillende soorten. Veel camera's komen standaard al met een flitser; de pop-up flitser. Dit is een heel klein uitklapflitsertje wat erg grappig is, maar eigenlijk helemaal niet zo functioneel. Het is een heel klein lichtbronnetje met een klein bereik en eigenlijk ook helemaal niet zo bruikbaar als je wat serieus aan de slag wilt.
Een stapje verder is de losse opsteekflitser of de reportageflitser. Deze zijn al veel krachtiger, hebben meer mogelijkheden en het leuke is, er zijn ook accessoires voor te koop. Ik neem er vandaag 3 met je door. De omnibounce is daarvan misschien de meest bekende en ook de meest gebruikte. De twee andere zijn de bounce-card van Honl en de 80-20 diffuser van Lumiquest. Deze laatste twee zijn misschien iets minder bekend, maar ze hebben hun voordelen en zijn zeker niet al te duur voor wat ze opleveren.
Laten we eerst eens even naar de basis kijken. Als model heb ik dit keer een pinguin genomen. Voordeel van een knuffelbeest op de foto zetten, vergeleken met een echt model, is dat zo'n pinguin altijd hetzelfde doet.
De pop-upflitser
Eerst maar eens gewoon straight-forward met de ingebouwde pop-upflitser van de Canon 7D:
Het kleine lichtbronnetje van de flitser moet zijn best doen om alles goed te verlichten. De afstand is namelijk best aardig te noemen (alle foto's van de pingui zijn op 85mm gemaakt) en er gaat daardoor een hoop licht verloren. Ook zorgt het voor harde schaduw. Kijk maar eens onder de snavel, zie je die scherpe rand zitten. Grappig, maar meer niet. In de praktijk is dit weinig bruikbaar en je zult merken dat als je hem heel veel gebruikt, de accu van je camera ook sneller leeg is. Ik gebruik de pop-upflitser dan ook alleen voor voorbeelden als dit.
Wanneer ik wil flitsen grijp ik gewoon naar een reportageflitser. In mijn geval Canon's EX 580-II.
De reportageflitser
Wanneer ik die rechtstreeks op de pinguin richt:
Je ziet dat het allemaal wat beter belicht is, maar er is nog steeds duidelijk een schaduw te zien. Er zit nog steeds een harde schaduw onder de snavel (deze zit lager omdat de reportageflitser hoger zit) maar aan de onderkant zijn de schaduwpartijen toch al wat zachter. Maar al met al is het nog wat te hard naar mijn smaak. De simpelste oplossing die ik ken is de flitser recht naar boven te richten. Het licht zal dan eerst tegen het plafond komen en vervolgens mooi terugkaatsen op de pinguin. Dit is voor binnen een hele eenvoudige methode om veel minder schaduw die je flitser maakt weg te halen.
Je ziet dat er behoorlijk minder schaduw is. Er is bijvoorbeeld geen schaduw van de snavel meer. Al het licht wat er op mijn onderwerp komt, komt van boven; via het plafond.
Dit heeft zijn charme, maar er is dus geen rechtstreeks licht meer. En dat wil ik eigenlijk nog wel. Het houd het iets minder clean.
Tot zover de mogelijkheden met de standaard apparatuur van Canon, met de opsteekflitser of met een uitgebreide reportageflitser. Nu gaan we eens kijken wat er allemaal gaat veranderen als we bijvoorbeeld een opzetflitser gaan voorzien van accessoires.
De Omnibounce
Dit is eigenlijk wel het meest gebruikte flitsaccessoire voor de reportageflitser. Het is niet meer dan een plastic kapje wat je over de flitser schuift. Het zorgt ervoor dat er licht via de voorkant wordt uitgestraald, maar ook naar links en rechts en naar voren en naar achteren. Zeg maar rustig; alle kanten op. Flitsen met een omnibounce heeft eigenlijk alleen maar zin als het licht ook ergens tegen kan weerkaatsen (bouncen). Dus buiten heeft het niet zoveel zin. Het licht tegen het wolkendek laten weerkaatsen is vrij zinloos, dat haalt het nooit. Maar binnen tegen het plafond kan weer wel heel zinvol zijn. Je kunt dat op verschillende manieren doen, zeker als je de flitskop schuin naar boven richt.
Je ziet dat dit er al totaal anders uitziet dan zonder omnibounce. De schaduw wordt echt veel zachter omdat er veel meer licht via het plafond gaat, maar ook nog steeds een behoorlijk deel door de omnibounce rechtstreeks naar de pinguin. De schaduw onder de snavel is nog wel degelijk aanwezig, maar lekker zacht. Wat als we de omnibounce nu eens omhoog richten? Er zal veel licht alleen tegen het plafond weerkaatsen, maar via de zijkant ook nog wel een klein beetje rechtstreeks naar de knuffel gaan:
Nu er nog meer licht via het plafond komt, word alle schaduw nog minder. Vergelijk het eens met alleen de flitser recht omhoog.
De Bouncecard
Maar een omnibounce heeft dus alleen maar zin als er ergens licht tegen kan worden weerkaatst. En dat kan niet altijd. Wanneer licht iets raakt, en terugkaatst, dan zal het de kleur aannemen van wat het geraakt heeft. Als het plafond rood is, dan geef je via de omnibounce rechtstreeks vanaf de camera wit flitslicht, en via de weerkaatsingen van het plafond een beetje roodachtig roze licht omdat het weerkaatste licht de kleur van het plafond aanneemt. En als het plafond zwart is, dan zal er praktisch geen licht weerkaatst worden.
Maar wat als je dan toch zachter licht wilt dan wat er standaard uit je flitser komt? Daar is ook een oplossing voor:
Dit is de bouncecard van Honl. Niet meer dan een simpel kaartje. Aan de ene kant wit, en aan de andere kant zwart. Het zit met klittenband op je flitser. Nu kun je klittenband op je flitser gaan plakken, maar ook daarvoor hebben ze bij honl een leuk accessoire verzonnen; de speedstrap
Dit is gewoon een reep zacht klittenband die aan de achterkant van rubber is voorzien. Je draait hem zo om je flitser heen en haalt hem er zo ook weer vanaf. Dus als je hem er niet op wilt hebben, dan is hij er zo weer vanaf zonder dat je met lijmresten of zo zit. De speedstrap kost ongeveer € 10,- en het geeft je een basis om van alles op of aan je flitser te plakken zonder al teveel moeite. Bijvoorbeeld een bouncecard. Want ik plak hem er zo op:
Wat ik nu met de bouncecard heb is een klein muurtje wat ik altijd mee kan nemen. Ik vergroot mijn lichtbron aanzienlijk. Standaard is het flitsoppervlak van mijn EX 580 II ongeveer 30 vierkante centimeter. De bouncecard is bijna 190 vierkante centimeter. Da's dus ruim 6 keer zo groot. En het voordeel is dat je hem er zo opplakt. Gewoon: hup, en hij zit. Maar ook gewoon: hup, en hij is weer los.
Je ziet goed op bovenstaande foto hoeveel groter mijn flitsbron als het ware wordt. De achterkant van de kaart is zwart, dus als ik hem omdraai, dan weerkaatst hij geen licht, maar dan houd hij het juist in die richting tegen. Maar laten we met bovenstaande opstelling eens een foto maken:
Je ziet dat het licht veel zachter is. Erg zacht. Bijna geen schaduw te bekennen. En dat komt omdat mijn lichtbron veel groter is. De flitser staat wel schuin omhoog gericht, maar al het licht gaat via de bouncecard naar de pinguin. Dus ook buiten is dit te gebruiken. Het is misschien wel wat onhandig als je tussen grote mensenmassa's door moet. Het zit maar met klittenband vast en je stoot het dus ook zo weer los. Dus enige voorzichtigheid is geboden. Maar als je in alle rust bijvoorbeeld bloemetjes en plantjes fotografeert, dan heb je hier een handige manier om het licht zachter te maken. Zo'n bouncecard past natuurlijk makkelijk in je binnenzak.
Lumiquest 80-20
De 80-20 van Lumiquest gaat nog net een stapje verder. Het is een accessoire wat je ook met klittenband vastzet. Je had al een Honl-speedstrap, en daar past hij gewoon tegenaan. Dus de meegeleverde plakkertjes kun je gewoon weggooien. De Lumiquest 80-20 zorgt ervoor dat 80% van het licht naar boven gaat en 20% rechtstreeks naar het model. En dat verschil zie je ook.
Het ziet er misschien wat raar en lomp uit, maar het werkt echt:
Maar zoals je bij een omnibounce hebt gemerkt, is het dus wel belangrijk dat je licht kunt weerkaatsen. Er is nog steeds een plafond voor nodig. Dus buiten kun je er niet zoveel mee. Maar er is ook weer een aanvulling op de Lumiquest 80-20; insteekpaneeltjes.
Deze paneeltjes zorgen er weer voor dat je dus weer geen lichtverlies naar boven hebt en dat je dus een hele grote lichtbron naar voren hebt. Zoveel groter dat het licht echt zachter wordt. Daarnaast zijn er verschillende kleurtjes zodat je ook verschillende sferen neer kunt zetten. Maar ik beperk me even tot de witte. Ook deze zit weer met klittenband vast in je Lumiquest 80-20 en opeens is er geen lichtverlies meer naar boven. Dus dan is het opeens ook buiten bruikbaar.
En natuurlijk levert dat ook weer een bepaald resultaat op:
Al veel zachter met alleen de reportageflitser. Daarmee moet je het ook vergelijken, want ik bounce nu niets via het plafond, maar vanuit de flitser alles rechtstreeks naar de grote inserts. Beetje vergelijkbaar met de Bouncecard van Honl, maar dan net even anders. En met de goudkleurige en zilverkleurige inserts ook veelzijdiger. Wanneer je echt handig bent, dan knip je ze natuurlijk zelf. Kun je ook nog andere tinten maken om nog meer verschillende tonen te krijgen
Een standaard Lumiquest 80-20 kost ietsjes meer dan 10 euro en de inserts zijn als setje te koop voor ongeveer 30 euro. Wanneer je ze beide tegelijk koopt (in de vorm van het Lumiquest Pro Max systeem), dan reken je iets meer dan 40 euro af en krijg je er nog een mooie opberghoes en diffuusschermpje bij. Zo duur is dat dus niet.