Before and after
Enige tijd geleden kreeg ik de vraag of ik een oude foto een klein beetje kon verbeteren. De foto was wat klein en wat flets, en ook waren er wat beschadigingen. Of dat allemaal verbeterd kon worden?
De foto was gemaakt aan het einde van de jaren 40 in Scheveningen en had sentimentele waarde voor degene die het aan me vroeg.
Ik zag hier wel een uitdaging in en vertelde dat ik het wel eens wilde proberen.
Ik blijf toch een beetje voorzichtig in dat soort dingen als ik nog geen foto in handen heb gehad. Je ziet soms wel eens oude foto's waar de gaten inzitten en hele lagen verdwenen zijn. Ja, ik kan wel met Photoshop omgaan, maar ik maak van een drol ook geen taart zeg maar. Photoshop is voor een fotograaf een hulpmiddel en geen tovermiddel. Dan kom je toch meer aan in het vakgebied van een kunstenaar.
Maar ik wilde dus wel eens kijken en de foto werd bij me bezorgd:
De foto was eigenlijk nog wel in een goede conditie. En duidelijk ook een oude foto uit die tijd. Mooi om eens zo'n stukje historie in handen te hebben.
De hoeken waren een beetje beschadigd doordat de foto ooit in een album was geplakt, er zaten wat vingerafdrukken op die in de loop der tijd waren ingevreten en her en der zaten ook deeltjes vuil wat er inmiddels echt ingebakken zat. Ter verduidelijking heb ik even wat van die gebieden uitvergroot:
De eerste stap die ik in dit soort gevallen maak is eerst eens goed naar de foto kijken. Dus met handschoentjes aan onder een goede lamp eens rustig naar het oppervlak kijken. Kijken wat er nu allemaal mee aan de hand is om zo eens in te schatten wat er allemaal moet gaan gebeuren. Belangrijk vind ik. Op die manier kan ik voor mezelf een beetje inschatten hoeveel werk het wordt en of het haalbaar is.
Vervolgens wordt het tijd om de foto te digitaliseren. Dit zou je op twee manieren kunnen doen. Je kunt een foto van de foto maken, maar hem ook inscannen. Inscannen werkt het makkelijkst, dus daar kies ik dan ook voor. Om er een foto van te maken moet je er recht boven hangen en hem ook weer uit gaan lichten. Daarnaast druk je met inscannen de foto vlak tegen een glasplaat en bij het maken van een foto kan het toch zijn dat hij een beetje opbolt.
Maar goed, als de foto is ingescand, dan ga ik eens rustig over de foto kijken. Ik doe dat vrij aardig ingezoomd en op een extra layer markeer ik dan met de pen&tablet alle dingetjes die ik onder handen wil nemen. Uiteindelijk resulteert dat dan in een dergelijke foto:
Je ziet dus een hele hoop rode cirkels. Alle krassen, vingerafdrukken, stofvlekjes en dat soort zaken zijn aangestipt. Van hieruit kan ik systematisch te werk gaan en zo langzaam iedere cirkel onder handen nemen. Om het even in detail te laten zien, ik heb de layer met cirkels wat teruggezet en een 1:1 uitsnede gemaakt:
Je ziet dus goed al die kleine plekjes die weggewerkt moeten worden. Dit is echt saai werk met het clone-gereedschap. Het is veel en het duurt lang, maar met af en toe een kleine pauze kun je toch rustig al die dingen herstellen. Maar het retoucheren hoort er wel bij. Het zijn dit soort beschadigingen waar het om draait en wat uiteindelijk echt het verschil moet maken naar een foto die onder handen is genomen.
Wanneer je daar na een dik uur mee klaar bent, dan heb je een 'hersteld origineel'
Het is op bovenstaande foto allemaal te klein om te laten zien, maar wanneer je in zou zoomen tot 100%, dan is het verschil goed zichtbaar. Als je bedenkt dat je de foto weer zo klein zou gaan afdrukken, dan zullen de meeste kleine oneffenheden niet zichtbaar zijn omdat ze te klein zijn om te printen, maar wanneer je de foto wat groter af zou gaan drukken (wat ook een wens was) dan maakt het allemaal wel het verschil.
Maar de foto is nu wel hersteld, maar nog wel erg gelig. Om dat eruit te halen ga ik weer aan de slag. Als eerste zet ik de verzadiging terug. Niet helemaal, want dan wort het te grijs. Terug tot -90 haalt wel alle kleur eruit, maar maakt het nog net niet echt zwart wit. De foto oogt nu alleen nog erg flets. Voor het goede zou het contrast ook nog wel een boost mogen hebben. De foto is inmiddels meer dan 60 jaar oud, dus gaandeweg heeft het licht ook zijn greep gehad op dat contrast. Lang leve de computer zullen we maar denken.
Met levels en curves haal ik vrij eenvoudig het contrast omhoog. Net als bij een moderne foto is hier geen vaste waarde voor. Het blijft een kwestie van smaak en gevoel. Uiteindelijk is de onderstaande foto het eindresultaat
Een volgende stap zou nog het inkleuren van de foto kunnen zijn, maar dat brengt twee problemen met zich mee.
Ten eerste liep ik toen nog niet rond. Ik zou dus niet durven zeggen wat voor kleuren er gebruikt moeten worden. Het bord van Victoria aan de gevel zal er nu heus niet meer hangen, dus ik kan niet gaan kijken wat voor kleuren dat bord moet zijn. Het bord van Kodak zou ik wel kunnen gokken, dat zal wel geel bevatten, maar zeker weten doe ik het niet. Ook de kleding van de personen zou een gok worden. Ik zou de integriteit van de foto teveel aantasten als ik hem in zou gaan kleuren.
Daarnaast weet ik ook niet of dit gewenst was. Het is toch een stukje sentiment van de eigenaar. De foto is een tastbaar stukje van de herinnering. Doorslaan en de foto inkleuren kan deze herinnering wel eens beschadigen. Beetje lastig om uit te leggen, maar soms moet je ook niet teveel willen verbeteren.