Fotograferen in RAW
1 - De saaie theorie
De sensor in je camera legt helderheden vast. Als je een sensor van 10 MP hebt, dan betekent dat dat er 10 miljoen sensortjes (voor het gemak noem ik ze receptoren, anders hebben we twee keer sensor en dat is verwarrend) op de sensor zitten die helderheden registreren. Je kunt in kleur fotograferen omdat er voor die sensor dan nog eens een filter zit met rode, groene en blauwe raampjes. Dit dus allemaal in hapklare begrijpbare begrippen, ik hoop dat je het snapt.
2 - Wat is RAW?
RAW is niets meer en minder dan de vertaling van die registratie van helderheden. Het is zeg maar de informatie, onbewerkt, zoals die door de sensor wordt geregistreerd.
Wel zit er een klein beetje gegevens aangeplakt van instellingen zoals witbalans. Maar dit zit er bij en wordt niet door de beeldinformatie heen gerekend. Je zult later in een computer nog de vertaalslag moeten maken van de sensorinformatie tot een plaatje.
3 Wat is dan JPG?
Een JPG krijgt natuurlijk ook zijn informatie van de sensor. Maar de ingebouwde computer van de camera gaat daar mee aan het rekenen. Naast het instellen van de witbalans heb je misschien ook wel wat aan scherpte of contrast in het menu ingesteld. Deze instellingen worden meegenomen in de conversie van de camera en uiteindelijk beland er dan een JPG bestand op je geheugenkaartje. Dit plaatje is dus door de camera zelf al bewerkt.
Hoofdzakelijk is dat het grote verschil tussen RAW en JPG.
4 Nog meer saaie theorie
Maar wacht, er is meer. Natuurlijk meer van die saaie theorie
De sensoren in de camera werken digitaal. En digitaal bestaat uit enen en nullen. Een positie waar een 1 of 0 staat noemen we een bit. Je kunt ook met meerdere bits werken.
Wanneer je in JPG fotografeert heeft iedere receptor 8 bits om te rekenen. Dat betekent dat ze 8 enen of nullen doorgeven aan de computer achter de beeldsensor.
8 bits is omgerekend 2x2x2x2x2x2x2x2 = 256. Dat betekent dat een receptor 256 verschillende waardes door kan geven. Aangezien er door de sensor alleen helderheden worden gereigstreerd zijn er dus 256 gradaties tussen donker en licht. Het gekleurde filtertje voorkomt dit en als er voor een receptor een rood filtertje zit, dan resulteert het door te geven signaal in 256 gradaties van zwart naar absoluut rood.
Een RAW-bestand word echter met meer bits gemaakt. Sinds de 1D mk III is dat met 14-bits, cameramodellen van daarvoor werken met 12 bits. Met 12 bit heb je dus 4096 gradaties tussen donker en licht en met 14 bits zelfs 16384 gradaties. Snap je dat het verloop van licht naar donker in RAW dus veel geleidelijker verloopt dan bij JPG. En hier ligt stiekem eigenlijk DE grote winst voor RAW.
Het levert gewoon een betere beeldkwaliteit op.
5 En wat moet ik nou kiezen?
Moet je dan altijd in RAW fotograferen?
Nou, daar valt iets over te zeggen.
Je moet het natuurlijk allereerst zelf weten. Ik schiet zelf regelmatig in RAW, maar ik schiet ook nog zeker heel veel in JPG!!
Fotograferen is leuk om te doen en je weet vooraf eigenlijk nooit waar je mee thuiskomt. Natuurlijk weet je dat wanneer je naar de bossen gaat met de hond en je neemt je camera mee, je de hond waarschijnlijk wel zult fotograferen. Maar misschien kom je wel thuis met de perfecte foto voor bij oma aan de muur. Wil je die foto gaan afdrukken dan wil je natuurlijk met een zo goed mogelijk origineel aan de slag. RAW is dan een betere keus dan JPG.
Omdat je dit van tevoren niet aan voelt komen, fotograferen veel mensen altijd in RAW. Een terechte keuze denk ik.
Maar ik fotografeer veel van mijn sport in JPG. Ik doe dit dan wel in de hoogste resolutie.
Waarom? Omdat er dan a) meer fotos op een geheugenkaart gaan en ik minder momenten hoef te missen omdat ik niet van kaartje hoef te wisselen. En b) er 5 fotos meer in de buffer passen als ik in burst ratel (en dit maakt soms ook het verschil tussen wel een foto hebben en een foto missen.
Deze twee voordelen wegen voor mij soms zwaarder dan de extra beeldkwaliteit die RAW levert. Voor de afwerking van mijn beelden maakt het niet uit, want eventuele klanten vragen niet om fotos van miljoenen pixels (al wel eens met je neus op de krant naar een foto gekeken? Die resoluties liggen erg laag)
Maar wanneer ik bij ons in de sporthal fotografeer, dan is het licht zo erg dat ik gewoon op ISO 3200 of 6400 moet werken om fatsoenlijke resultaten te behalen. Dan fotografeer ik weer wel in RAW, want dan wil ik bij de nabewerking zoveel mogelijk ruis wegwerken en dan heb ik die extra beeldinformatie wel nodig. Dus ook voor mij is het een afweging die ik van tevoren maak.
6 En is dat dan veel werk meer, dat RAW?
Nee, valt op zich wel mee.
Je kunt RAW files bijna hetzelfde behandelen als een JPG.
De enige stap die je extra moet maken is het omzetten van je RAW-bestand naar een werkbaar plaatjesformaat.
Wanneer ik in Photoshop, Bridge of Lightroom een RAW bestand open, dan wordt automatische de Adobe Raw Convertor (Hierna ACR te noemen) geopend.
Dat ziet er zo uit: (alle plaatjes zijn klikbaar naar een grotere versie!)
Je ziet links de foto en rechts wat schuifregelaartjes staan.
De schuifregelaartjes wat dichter in beeld gebracht, met wat uitleg erbij:
Als ik dan een beetje met de schuifjes speel, dan zie je onmiddelijk al resultaat.
Nu is dit plaatje misschien minder springend dan waar de convertor standaard mee komt, maar dat is bewust. Ik wil zelf namelijk iets selectiever het contrast en de verzadiging bepalen. Specifieker dan wat ACR mij kan bieden.
Houd in je achterhoofd dat de aanpassingen die je maakt niet definitief zijn. Als ik later het RAW-bestand weer open, dan staan de schuifjes nog zoals ik ze nu heb staan. Ik kan dus weer opnieuw schuiven zonder dat mijn oorspronkelijke bestand wordt aangetast. je werkt in ACR dus non-destructief.
Er kan nog meer met ACR, maar wanneer je je daar in wilt verdiepen dan zou ik eens naar de boekhandel lopen (da's gezond) of op internet gaan zoeken.
En druk ik nu op Open Image dan gaat de computer gewoon door naar Photoshop:
En kan ik hem afwerken als ieder ander plaatje!
7 - Conclusie
Fotografeer in RAW als je het maximale uit een bestand wilt halen. Is snelheid gewenst, fotografeer dan JPG (ook een JPG kun je via Bridge openen in ACR en zo ook makkelijk de witbalans aanpassen) Je hebt nu in ieder geval even de theorie achter RAW gehad, en je weet nu ook wat verschillen. Ook heb ik je laten zien wat nu de basis is om een RAW bestand te openen. De keus is dus aan u.
8 - Opsomming
Als we de voordelen en nadelen even opsommen
Voordelen RAW
Meer informatie door hogere bitrate
Naderhand nog aanpassingen maken zonder dat het origineel wordt aangetast
Nadelen RAW
Grotere bestanden dus minder fotos op dezelfde geheugenkaart
Verplicht om in de computer thuis je beelden te converteren tot plaatjes
Voordelen JPG
Kleiner en dus sneller qua verwerking door camera
Meer beelden op de geheugenkaart
Kant en klaar plaatje uit de camera
Nadelen JPG
Minder beeldinformatie, dus wanneer je tot het maximum wil voor een afdruk ligt het plafond ietsjes lager