---

Jeroen ziet ze vliegen

Het is wel een hele afgezaagde titel, ik geeft het eerlijk toe. Maar ja, je kunt niet altijd grappig zijn. Want als je ook een keer niet grappig bent, dan ben je nog steeds altijd grappig en juist dan ben je niet grappig, want dan ben je nu eenmaal gewoon zo. Kijk dat is nog eens een doordenker. Johan Cruijf kan het niet beter, al zeg ik het zelf. Maar deze keer gaat het helemaal niet over voetbal. Nee, het gaat deze keer over de jaarlijkse open dag(en) van de Nederlandse Luchtmacht. Deze werden namelijk afgelopen vrijdag en zaterdag gehouden. Ditmaal viel de beurt eindelijk weer eens aan vliegveld Gilze-Rijen. Ze hebben een keertje overgeslagen in verband met renovatie van de baan, dus het was uit mijn hoofd wel weer een jaartje of drie, vier geleden.

En laten we meteen maar eens beginnen met een heet hang-ijzer in de Nederlandse Luchtmacht in combinatie met politiek. Hierboven ziet u de Eurofighter Typhoon. Dit is een vliegtuig na aanleiding van samenwerking van een aantal Europeesche landen. Daar zit Nederland niet bij. Nee, Nederland kiest voor de Joint Strike Fighter (kortweg JSF), want die is veeeeeeeeeeeeeeeeeeeel (heel veel dus) beter volgens de geleerden. Maar ook veeeeeeeeeeeeeeel (nog steeds veel dus) duurder. De politiek heeft inmiddels gezegd voor de JSF te gaan. Het is toch het beste toestel en Nederland wil 'opereren op het hoogste niveau in het geweldsspectrum'. De JSF heeft als grote verschil dat hij beschikt over zogenoemde stealth-eigenschappen waarmee het onzichtbaar is op de radar.

Ja, dat is heel nuttig. Maar wie is onze vijand eigenlijk? Beschikt deze wel over radar? De tijd dat aan de ene kant van de rivier leger A lag, en aan de andere kant leger B is al lang en breed voorbij. Tegenwoordig is het zelfs zo ver dat we niet meer altijd tegen legers vechten, maar ook tegen rebellen of minder-goed-georganiseerde organisaties als de Taliban-terroristen. Ja, ze zijn wel georganiseerd, maar beschikken bijvoorbeeld niet zelf over een luchtmacht, of over radar. Waarom moet je dan een vliegtuig hebben wat daarvoor onzichtbaar is.

De JSF gaat ons, als Nederlandse belastingbetaler, echt miljarden en miljarden kosten. Het definitieve prijskaartje is nog niet in zicht, want het toestel is nog in ontwikkeling. Maar dat 'wij' hem moeten hebben, als een van de weinige in Europa, dat staat al vast. Deze prestige-kwestie zorgt voor een stel oogkleppen waar je misselijk van wordt. Gelukkig hebben de politieke partijen die in de onlangs gehouden verkiezingen hoog scoorden de JSF ook niet hoog staan.
Ja, u merkt al wel dat ik de JSF ook niet zo hoog heb staan. Ja, het is misschien wel de beste opvolger voor onze F-16, maar de Eurofighter Typhoon is ook nog goed genoeg en in ieder geval al veel goedkoper. Plus daarbij; je kunt vandaag kopen en morgen vliegen (bij wijze van spreken) en je steunt daarnaast nog eens Europeesche fabrikanten. Want in het kader van de Europeesche-eenwording is het toch ook verstandiger om zoveel geld gewoon IN Europa te houden inplaats van het bij de fabrikanten van vriend Obama in de zakken te stoppen?

Zo, het politieke stukje ook gehad, mijn statement daarin maar weer eens gemaakt. Kunnen we het nu weer gewoon over de leuke dingen gaan hebben. Brullende straaljagers, kleine regenbuitjes, lichte luchten, dampen van rookeffecten waarvan je weet dat BP het nog veel vervuilender kan.

Voor RTV Midden-Brabant, de streekomroep van Waalwijk en Loon op Zand trok ik, samen met een collega, vrijdagochtend al vroeg naar Gilze-Rijen. Om en nabij half negen waren we op de basis alwaar we van onze parkeerplaats, na een kort kwartiertje wachten, over de basis naar de perstent werden gereden. Daar kregen we onze persmappen uitgereikt en konden we, heel pers-achtig, uitgebreid koffie drinken en zo.

Na de koffie trokken we al snel richting de tribune om te kijken naar de vliegshow. Ja, wij mochten op een tribune kijken. Op die manier konden we ook nog eens weglopen om bij terugkomst weer verzekerd te zijn van een vrije baan. Je wilt tussendoor ook nog wel eens een nieuwe kop koffie of iets fris namelijk. Of je wilt misschien eens een keer iets anders zien dan vliegende vliegtuigen. Ja, natuurlijk draaite het om dingen als dit: 

Maar ik vind alleen maar helikopters en vliegtuigen ook zo saai, ik wil ook wel eens wat mensen op de foto. Hierboven trouwens 3 van de 5 helikopters van een Spaans demonstratieteam. Zag er redelijk netjes en verzorgd uit (kon nog wel net iets strakker met vliegen, er vielen soms wat gaatjes). En eigenlijk valt op deze eerste twee foto's ook wel het grootste probleem van die dag op. Het mooie weer.

Waar was dat? Waar bleef de zon. Waar was die strakblauwe lucht met hier en daar een wit wolkje? Nee, we moesten het doen met grijze, grauwe wolkenluchten. De camera ziet dat erg licht en zal het erg donker willen maken. Met als gevolg dat je weer zwarte vliegtuigen en zo krijgt. Da's dus overbelichten. Soms wel meer dan 1 stop. En dan worden je achtergronden weer zo licht dat al het kleine beetje detail in de wolkenlucht met één enkele klap weg is. Maar daar kon de organisatie natuurlijk ook niets aan doen.

Na een klein uurtje naar wat vliegtuigen te hebben gekeken was het voor mij alweer tijd om van de tribune te vertrekken. Ik moest me namelijk tijdig melden voor de helikoptervlucht. Ja, soms heb je het als fotograaf ook zo slecht. Bij stromende regen bij het voetbal moet je niet zeuren en gewoon doorgaan. Maar gisteren was zo'n dag dat je ook weer eens de krenten in de pap te zien kreeg; een rondvlucht over het vliegveld om het hele spektakel ook eens van bovenaf te kunnen zien.

Het was lang geleden dat ik gevlogen had, en ik had er wel zin in. De rondvlucht zou zijn in een Allouette III helikopter. Een kleine helikopter waar de Nederlandse Luchtmacht er nu nog 4 van over heeft. Ze worden hoofdzakelijk voor VIP- en Bobo-transport gebruikt. En ze zijn nog steeds in dienst omdat koningin Beatrix ze zo fijn vind (lekker laag instappen)
Hoewel er zeven man in kunnen, waren wij maar met zijn vijven. Een piloot en iemand anders van de luchtmacht, een andere fotograaf en een schrijvende juornalist. Ik kreeg een plaatsje achterin en we hadden het heerlijk ruim. Mooi de headset op, tegen de herrie en dan konden we ook een beetje praten met elkaar, en we konden vertrekken.

En zo zag dat er dan van binnen uit. U ziet links de twee mannen van de luchtmacht en rechts Steven van den Berg van Reismedia. Denk nu niet dat we zo hoog vliegen dat we de kromming van de aarde goed konden zien, dat komt door het gebruikte fish-eye objectief.
Maar het gaat natuurlijk niet om hoe we elkaar op de foto kunnen zetten, het gaat om de andere kant van de raampjes, wat er buiten te zien is.

Dit is dus aan de buitenkant van de helikopter. Het lijkt niet druk, maar hier staan genoeg mensen om die dag voor kilometers file rondom het vliegveld te zorgen. Er staan er, naar de schattingen, tussen de 80.000 en 100.000. Da's dus ietsjes meer als dat er bij mij in de auto passen zeg maar. Maar het oogt niet zo gek druk. Dat komt omdat zo'n vliegveld aan de andere kant natuurlijk ook weer gruwelijk groot is. Zo groot dat op deze foto ook weer niet alles in beeld is.

Ondanks dat het vliegen maar een minuutje of tien duurde, was het toch een dik uur wat ik ermee kwijt was. Het heen en weer rijden moest dwars door de mensenmeute heen en slokte dus erg veel tijd op. Het is namelijk wat a-sociaal om dat met 50 kilometertjes per uur te doen. Stel je voor dat je iemand aanrijd, je moet er niet aan denken. Maar ik was nog steeds op tijd terug voor de demonstratie van de F-16 van de Nederlandse Luchtmacht zelf.

Hier is hij net van de grond. Het linker-wieltje is misschien maar net een paar centimeter los, maar hij vliegt. Wel fraai om te zien hoe de brandende uitlaatgassen van de 'afterburner'mooi het asfalt raken. Maar verders was het door het weer weer onmogelijk om zo kleurrijk te fotograferen. Helaas, maar soms is het nu eenmaal niet anders.

Tussen de middag ben ik samen met mijn collega eens naar achteren gelopen. Hij moest voor iemand nog een petje zien te kopen, en ik wilde voor mijn vader (ja, bijna vaderdag) een boek hebben over de 100-jarige historie van vliegveld Gilze-Rijen. We zouden daarmee de grote demonstratie van de gesimuleerde aanval op het vliegveld missen, maar je kunt niet alles hebben. Achterop het veld is namelijk ook genoeg interessants te beleven waar het de Luchtmacht op deze dagen misschien wel om te doen is. De vliegende vliegtuigen zijn vermakelijk, maar meer ook niet. Natuurlijk sta ik ook met bewondering te kijken hoe tonnen staal en electronica met bijna buiten-natuurlijke vermogens behendig in allerlei bochten worden gewrongen. Maar voor de Luchtmacht zijn deze dagen ook uiterst geschikt om nieuwe zieltjes te winnen en een stukje voorlichting en inzage in de manier van werken te geven.

Dit kleine meisje zit in een start-simulator voor de F-16. Da's iets goedkoper dan iedere keer een vliegtuig pakken en het opstarten. En dit neemt natuurlijk ook minder ruimte in. Leerling-piloten kunnen in deze 'badkuip' de procedures doorlopen die nodig zijn voor het opstarten van een F-16. Met zoveel knopjes kun je natuurlijk wel eens de verkeerde indrukken. Zie je wel, vliegen verschilt niet zoveel van fotograferen.
Ook dit soort dingen vind ik dan weer interessant, gewoon zien wat er allemaal uitgelegd wordt, zien wat voor mensen d'r op af komen.

Na de verzorgde lunch kwamen we weer terug op de tribune. Waar we weer verder konden genieten van het grove geweld van de straaljagers en de sierlijke bewegingen van helikopters. En de rest van de middag hebben we eigenlijk ook op de tribune doorgebracht. Lekker mijn nieuwe oordoppen uitgetest. Het indoen is wat wringen (ik heb niet zulke grote oren, ik gebruik ze namelijk ook maar zelden) maar als ze zitten, dan dempen ze goed. Koste wel weer wat (100 euro bij de hoorspecialist) maar ik ben weer verzekerd van een goede gehoorbescherming. Erg belangrijk, want heel soms wil ik die oortjes nog wel eens gebruiken, en dan moeten ze het ook goed doen vind ik. Binnenkort naar het Bospop-festival, en dan zullen ze ook weer veelvuldig gebruikt worden.

Rond de klok van half vijf besloten we dat het eigenlijk wel welletjes was. Als laatste stonden de Alpha-Jets van de Patroullie de France op het programma, en die heb ik al zo vaak zien vliegen dat me dat weinig meer kon bekoren. Nog even een klei beetje drinken en vervolgens naar de bushalte. En daar begonnen de problemen. Er reed volgens mij maar één busje. Dus het duurde lang voordat hij er was. In de tussentijd was de show afgelopen (dan zijn we dus al bijna een half uurtje verder) en staan er zoveel collega's om je heen, dat je weet dat dat niet gaat passen. Maar toch lukte het om met 30 man in het busje te komen toen dat ding er eindelijk was. Zal er vanaf de buitenkant best grappig uitgezien hebben, maar ik kan u melden dat het alles behalve comfortabel stond.
Via een lange lijdensweg tussen het publiek door werd er weer helemaal ver de basis naar de parkeerplaatsen gereden. Een toch die ons meer dan een half uur duurde. In totaal duurde het een dik uur voordat we bij de auto waren. Echt vervelend. Je hebt de hele dag gewoon 'gewerkt' en wilt daar weg. Je wilt rustig op de bank zitten, een hapje eten, en je beelden afwerken. Je wilt niet wachten op een bus of op een slakkengangetje teruggaan. Maar goed, uiteindelijk toch bij de auto. Instappen en wegwezen. Zonder alle files dwars door Gilze-Rijen via Dongen terug naar Waalwijk. Binnen een half uur was ik dan wel thuis. Dat zal voor een hoop mensen wel anders geweest zijn.

Tot slot nog één foto:

Een Beechcraft 18 van de Stichting Koninklijke Luchtmacht Historische Vlucht (check de website van de SKHV). Een stichting die een aantal oude toestellen van de Luchtmacht in de kleuren van toen instand houdt. Een soort van vliegend museum dus. Erg interessant om te zien. En ieder jaar als ik de 'Beech' zie, dan sta ik toch weer versteld van de schoonheid van het toestel.

Volgend jaar is de show op Leeuwarden. Iets verder rijden. Maar gelukkig nog tijd genoeg om te beslissen.